SATE edo fatxada aireztatua: zein komeni zaio zure eraikinari

Fatxada kanpotik isolatzeko bi modu

Biek hormaren kanpoaldean jartzen dute isolatzailea; beraz, etxebizitzen barruan ez da lekurik galtzen, eta obra aldamiotik egiten da. Aldea isolatzailearen aurrean doanean dago.

SATE (kanpoko isolamendu termikoko sistema). Plaka isolatzaileak morteroarekin itsasten dira hormara, eta takoekin finkatzen. Gainean indartze-sarea duen morterozko geruza bat doa, eta, azkenik, akabera, gehienetan koloretako estaldura mehe bat. Dena hormari itsatsita geratzen da, azal jarraitu bat bezala.

Fatxada aireztatua. Hormaren gainean profil batzuk ainguratzen dira, eta haien artean isolatzailea jartzen da. Aurrean, aire-ganbera batez bereizita, akaberako piezak esekitzen dira: zeramika, harria edo zementuzko, konpositezko edo metalezko panelak. Airea ganberaren behealdetik sartu eta goialdetik ateratzen da.

Lodieraz ideia bat egiteko: Eusko Jaurlaritzaren laborategiko saiakuntzetan, 6 cm-ko isolatzailea zuen SATE batek 7,5 cm gehitzen zizkion hormari, eta 8 cm-ko harri-artilea zuen fatxada aireztatu batek, 13 cm inguru.

Bakoitzaren alde onak

SATE. Jarraitua denez, forjatuen ertzak eta zutabeak estaltzen ditu, eta hortik galtzen da bero gehien eta hor agertu ohi dira kondentsazioak (zubi termikoak deritzenak). Gutxi pisatzen du, eta fatxadaren itxura aldatzen du akabera leun batekin. IDAEren gidak gomendatzen du fatxadak konponketa bat behar duenean, obraren gastu finkoak, aldamioa adibidez, jada hor daudelako.

Fatxada aireztatua. Aire-ganberak horma eta isolatzailea lehortzen uzten ditu, eta kanpoko piezek euritik eta eguzkitik babesten dituzte. Akabera asko onartzen ditu, eta pieza bat hausten bada, pieza hori aldatzen da. Atzean artile minerala badu, asko hobe dezake kaleko zarataren aurkako isolamendua, beherago ikusten den bezala.

Kontrako aldean, SATEa ahulagoa da kale-mailan, kolpeak jasotzen dituen lekuan: IDAEk gomendatzen du beheko solairuan zokalo batekin babestea edo estaldura eta ertzak indartzea. Fatxada aireztatuak material gehiago eta muntatzeko ordu gehiago behar ditu, gehiago pisatzen du, eta ainguraketei eutsiko dien horma behar du.

Noiz egokitzen den bakoitza

• SATE: euskarria osasuntsu duten estaldurazko edo adreiluzko fatxadak, batez ere isolatu eta itxura berritu nahi denean, eta horma pieza astunak esekitzeko modukoa ez denean.
• Fatxada aireztatua: komunitateak piezazko akabera nahi duenean, eraikina trafiko handiko kale batera ematen duenean eta zarataren aurkako isolamendua irabazi nahi denean, edo fatxadak euri asko jasotzen duenean eta hormatik bereizitako azala nahiago denean.

Bi kasuetan eraikinaren altuera kontuan hartu behar da. Eraikuntzaren Kode Teknikoak (DB SI, SI 2 atala) gutxieneko suaren aurreko erreakzio bat eskatzen die fatxada-sistemei, altueraren arabera: D-s3,d0 klasea 10 m arte, C-s3,d0 18 m arte eta B-s3,d0 hortik gora. Fatxada aireztatuan, ganberako isolatzaileak bere gutxienekoak ditu (D-s3,d0 10 m arte, B-s3,d0 28 m arte eta A2-s3,d0 hortik gora), eta ganberaren ibilbidea solairuen artean moztu behar da, adibidez su-hesiekin. Horrek erabakitzen du zer isolatzaile erabil daitekeen, polistireno edo artile minerala, eta proiektuak justifikatzen du.

Biek fatxada aldatzen dute; beraz, udalaren lizentzia behar dute eta, komunitate batean, batzarraren erabakia. Obra-baimenak Gipuzkoan eta Obrak bizilagun-komunitatean gidek azaltzen dute.

Kaleko zarata

Fatxada isolatzeak ez du beti zarata kentzen. Eusko Jaurlaritzaren gida akustikoak saiakuntzekin azaltzen du: hobekuntza isolatzailearen, muntatzeko moduaren eta atzean dagoen hormaren araberakoa da, eta positiboa, hutsa edo negatiboa izan daiteke.

Saiakuntza horietan, 6 cm-ko polistireno hedatua zuen SATE batek 3 dB okertzen zuen hormaren isolamendua zarataren aurka, eta harri-artilea zuen berdin batek 3 dB hobetzen zuen. 8 cm-ko harri-artilea zuen fatxada aireztatu batek 15 dB hobetzen zuen, eta poliuretano proiektatua zuen beste batek 4 dB okertzen. Material zurrunek malguek baino okerrago funtzionatzen dute.

Gainera, leihoa izan ohi da puntu ahula. Zaratak gogaitzen badu gehien, leihoak eta pertsiana-kutxak aldatzeak hormako edozein isolatzailek baino gehiago hobetzen du. Eta lasaitzeko moduko xehetasun bat: SATE batek edo fatxada aireztatu batek ez dute aldatzen bizilagunen artean entzuten dena.

Mantentzea

SATE. Akabera eremuaren eta orientazioaren arabera zikintzen da. Akabera akrilikoetarako, fabrikatzaileek presiozko garbiketa bat gomendatzen dute bost edo hamar urtean behin, IDAEren gidaren arabera. Beheko solairuko kolpeak eta leihoen inguruko zigiluak zaindu behar dira, eta edozein pitzadura laster itxi, ura isolatzaileraino irits ez dadin.

Fatxada aireztatua. Piezak eta haien finkapenak berrikusten dira, batez ere ekaitz baten ondoren, eta ganberako aire-sarrerak eta irteerak estalita ez daudela.

Edozein fatxadatarako, Kode Teknikoak (DB HS 1) eskatzen du estaldura hiru urtean behin berrikustea, pitzadurak, askatzeak, hezetasunak eta orbanak bilatuz, eta hamar urtean behin egiaztatzea ganberaren aireztapen-irekiguneak garbi daudela.

Obra, bizilagunak etxean daudela

Biak kanpotik egiten dira, etxebizitzetan sartu gabe, leihoetako akaberaren bat kenduta. Hau da nabaritzen dena:

• Aldamioa sarearekin, obrak irauten duen bitartean: argi gutxiago sartzen da, eta balkoietan eta terrazetan dagoena kendu behar da.
• Zulagailuaren zarata, SATEaren takoak edo fatxada aireztatuaren ainguraketak finkatzean. Lanik gogaikarriena da, eta komeni da jakitea zer egunetan egokitzen zaion eraikinaren zati bakoitzari.
• Fatxadan zintzilik dagoena: toldoak, antenak, aire girotuko aparatuak eta arropa-esekitokiak kendu eta berriz jarri behar dira, lodiera berrira egokituta.
• Leihoak: horma loditzen denez, leiho-barrenak eta isurkiak luzatu behar dira, eta pertsianak berrikusi.

Hasi aurretik, eskatu datak idatziz eta zarata gehien dagoen egunen abisua. Fatxada isolatzera bazoazte, une ona da estalkia berrikusteko ere, aldamio bera behar izaten baitu.

Iturriak

• Rehabilitación de fachadas: criterios acústicos y soluciones técnicas (gaztelaniaz). Eusko Jaurlaritzaren Eraikuntzaren Kalitatea Kontrolatzeko Laborategia eta Tecnalia, 2025eko azaroa.
• Guía técnica para la rehabilitación de la envolvente térmica de los edificios: soluciones con aislamiento de poliestireno expandido (EPS) (gaztelaniaz). IDAE, 2007.
• Eraikuntzaren Kode Teknikoa, SI Oinarrizko Dokumentua (segurtasuna sute kasuan) (gaztelaniaz), SI 2 atala, 1. azpiatala.
• Eraikuntzaren Kode Teknikoa, HS Oinarrizko Dokumentua (osasungarritasuna) (gaztelaniaz), HS 1 atala, 6.1 taula.