Hezetasuna fatxadan: nondik datorren eta nola konpontzen den

Lehenik, begiratu non eta noiz agertzen den

Orbanaren lekuak eta handitzen den uneak asko esaten dute haren jatorriaz:

Non dagoen	Noiz okertzen den	Ziurrenik
Hormaren goialdean, leiho baten ondoan edo erlaitz baten azpian	Haizearekin euria egin ondoren	Kanpotik sartzen den euri-ura
Hormaren behealdean, gatz zuriekin eta pintura puztuta	Urte osoan, euri-garaietan gehiago	Lurretik igotzen den ura
Izkinetan, armairuen atzean eta fatxadaren ondoko sabaian, puntu beltzekin	Neguan, leihoak lainotuta daudela	Etxeko lurrunaren kondentsazioa
Balkoi edo terraza baten azpian, edo jaitsiera-hodi bati jarraituz	Euria egiten duenean edo goian ureztatu edo fregatzen denean	Balkoiak, terrazak edo kanalak

Batzuetan bi arrazoi elkartzen dira. Horregatik, komeni da orbana aste batzuetan begiratzea eta gertatzen dena idaztea. Ura azken solairuko sabaitik sartzen bada, begiratu Itoginak teilatuan gida.

Arrakaletatik, junturetatik eta erlaitzetatik sartzen den ura

Haizeak fatxadaren kontra bultzatzen duen ura bidea aurkitzen duen tokitik sartzen da: estalduraren arrakaletatik, adreiluen artean irekita dauden junturetatik, leihoaren eta hormaren arteko lotunetik, edo ura kanpora botatzen ez duten erlaitzetatik. Euriaren mende gehien dauden fatxadek ematen dituzte arazoak lehenik.

Kode Teknikoak (DB HS 1) azaltzen du zer behar duen erremate batek ura ez pasatzeko. Isurkiek kanpora erori behar dute gutxienez 10 graduko maldarekin, eta tantakin bat izan behar dute, azpiko arteka edo irtengune bat, fatxadatik gutxienez 2 cm-ra, ura tantaka eror dadin eta hormarantz itzul ez dadin. Erlaitzei gauza bera eskatzen die: kanporako malda eta tantakina. Fatxada zahar askok ez dituzte, edo urteekin galdu dituzte.

Nola konpontzen den: askatuta dagoen estaldura pikatu, arrakalak itxi (mugitzen direnak, zigilu elastiko batekin) eta estaldura berriz egiten da. Gero, erremateak konpondu edo aldatu, eta leihoak berriz zigilatzen dira. Arrakalak zabalak badira, eskailera-itxura badute edo handitzen ari badira, aurretik egiaztatu behar da egituraren arazo batetik datozen.

Lurretik igotzen den ura

Harrizko edo adreiluzko hormek lurreko ura xurgatzen dute eta poroetatik gora igotzen dute; horri kapilaritatea deritzo. Horregatik, orbana lurrean hasten da eta ertz ia horizontala du. Lehortzean, urak gatz zuriak uzten ditu, pintura eta igeltsua altxatzen dituztenak.

Gaur egun Kode Teknikoak hesi iragazgaitz bat eskatzen du fatxadaren lodiera osoan, kanpoko lurretik 15 cm baino gorago, eta, fatxada porotsua bada, ur gutxi xurgatzen duen material batez egindako zokalo bat, 30 cm baino garaiagoa. Eraikin zahar asko hesi hori gabe egin ziren.

Nola konpontzen den: lehenik, ura hormaren oinetik urruntzen da, ondo dabiltzan kanalekin eta hustubideekin eta kanpoko lurra kanporako maldarekin. Gero, igoera mozten da, adibidez hormari injektatutako hesi batekin, eta kaltetutako estaldura hezetasuna ateratzen uzten duen beste batekin aldatzen da. Gainean pintura iragazgaitza emateak ez du konpontzen: urak gora jarraitzen du eta gorago ateratzen da.

Kondentsazioa: etxeko lurruna

Etxeko aireak ur-lurruna darama, dutxatik, sukaldetik eta zabaldutako arropatik. Gainazal hotz bat ukitzen duenean, ur bihurtzen da. Alokabideren kondentsazio-hezetasunei buruzko fitxaren arabera, horma sabaiarekin edo zoruarekin elkartzen den izkinetan agertzen da, altzarien eta gortinen atzean, eta fatxadaren puntu hotzetan: forjatuen ertzetan, zutabeetan eta pertsiana-kutxetan. Orban beltzak onddoak dira.

Fitxa berak gomendatzen du berogailua egonkor mantentzea (hobe egun osoan 18 edo 19 °C eta 20 edo 21 °C-ra igotzea, 16tik 21era jauzi egitea baino) eta, hilabete hotzetan, eguerdian aireztatzea eta ez goiz-goizean. Halaber, gauez lurrun asko ez sortzea, orduan zaila baita aireztatzea, eta lizuna urez eta lixibaz bustitako zapi batekin garbitzea. Leiho berriak eta oso itxiak dituzten etxeek ere badute, aireztatzen ez badira.

Kondentsazioak berriro agertzen badira ondo aireztatu eta berotu arren, arazoa eraikinean egon ohi da: tiratzen ez duen bainugelako edo sukaldeko aireztapen-hodi bat, edo isolatu gabeko puntu hotzak. Fatxada kanpotik isolatzeak puntu horiek estaltzen ditu, eta SATE edo fatxada aireztatua gidan kontatzen dugu.

Balkoiak, terrazak eta kanalak

Balkoi edo terraza batean geratzen den urak irteera bilatzen du zoruko junturetatik, hormarekiko lotunetik edo buxatutako hustubide batetik, eta gero beheko solairuko sabaian edo fatxadan agertzen da. Balkoietan, gainera, ertzeko armaduraraino iristen da, herdoildu egiten du, eta hormigoia puztu eta hautsi egiten da.

Buxatuta edo hautsita dauden kanalek eta jaitsiera-hodiek ura fatxadaren kontra botatzen dute, eta goitik behera blaitzen dute. Kode Teknikoak eskatzen du kanalak eta hustubideak garbitzea eta ondo dabiltzala egiaztatzea urtean behin, eta ekaitz handi bakoitzaren ondoren ere bai.

Nola konpontzen den: hustubideak garbitu eta konpondu, balkoiaren edo terrazaren iragazgaiztea berriz egin, terraza bat iragazgaizteko obra honetan bezala, eta balkoiaren ertza saneatu, armadura babestuz.

Zuk zeuk egiazta dezakezuna

• Atera orbanaren argazkiak datarekin, eta idatzi euria egin ondoren, hotzarekin edo dutxatzean aldatzen den.
• Begiratu kanalei eta jaitsiera-hodiei kaletik, euria ari duen egun batean. Gainezka egiten badute, edo azpian orban berdeak badaude, hortik sartzen da ura.
• Itsatsi zinta batekin aluminiozko paper zati bat horma hezean, eta utzi bi egunez. Gelaren aldean tantak agertzen badira, kondentsazioa da; hezetasuna atzean badago, hormatik dator.
• Komunitate batean bizi bazara, galdetu goiko eta alboetako bizilagunei. Orban bera badute, jatorria fatxadan edo estalkian egon ohi da, elementu komunak baitira: abisatu lehendakariari edo administratzaileari.

Noiz komeni den deitzea

• Estalduraren, erlaitzaren edo balkoi-ertzaren zatiak erortzen badira. Kasu horretan, abisatu berehala komunitateari eta urrundu jendea gune horretatik.
• Orbana margotu ondoren itzultzen bada, edo negu batetik bestera handitzen bada.
• Irekitzen ari diren arrakalak badaude, edo diagonalean edo eskailera-itxuran doazenak.
• Habeetako, leihoetako edo zoruko egurra biguna badago edo usteltze-usaina badu.
• Hezetasuna etxebizitza batean baino gehiagotan agertzen bada aldi berean.

Iturriak

• Eraikuntzaren Kode Teknikoa, HS Oinarrizko Dokumentua (osasungarritasuna) (gaztelaniaz), HS 1 atala, hezetasunaren aurkako babesa: 2.3.3.2 (fatxadaren hasiera), 2.3.3.6 (arotzeriarekiko lotunea eta isurkiak), 2.3.3.9 (erlaitzak) azpiatalak eta 6.1 taula (mantentzea).
• Humedades por condensación (gaztelaniaz). Alokabideren argibide-fitxa; Alokabide Eusko Jaurlaritzaren etxebizitza-sozietate publikoa da.