Zure eraikinaren EITak akatsak aurkitu ditu: zer egin

Zer esan nahi du EITa «aldekoa ez» izateak

Euskadin, Eraikinen Ikuskapen Teknikoa (EIT) 117/2018 Dekretuak arautzen du, eta 50 urtetik gorako etxebizitza-eraikinek pasatu behar dute. Lehenengoa eraikinak 50 urte betetzen dituen urtearen hurrengo urtean aurkezten da udalean, eta gero 10 urtean behin errepikatzen da.

Txostenak ez du esaten «aldekoa» edo «aurkakoa». Teknikariak begiz aztertzen ditu zimenduak, egitura, fatxadak, estalkia eta uraren eta hustubideen sare komunak, eta akats bakoitza bere esku-hartze mailarekin eta bere epearekin idazten du. EITa aldekoa ez dela esaten denean, ia beti horixe da: epe batean konpondu beharreko akatsak dituen txostena.

Igogailua, instalazio elektrikoa eta beren araudia duten gainerako instalazioak ez dira EITan aztertzen. Txostenak badauden eta zer dokumentazio duten bakarrik esaten du.

Epeak txostenak berak jartzen ditu

Dekretuak bost mailatan sailkatzen ditu akatsak. Lehen hiruretarako gehieneko epe bat finkatzen du, eta teknikariak ezin du denbora gehiago eman:

• 1. maila, berehalakoa: gehienez 24 orduko epean jardun behar da. Kasu horretan, teknikariak arriskua ikusten duen unean bertan jakinarazten dio udalari.
• 2. maila, oso premiazkoa: gehienez, hiru hilabete.
• 3. maila, premiazkoa: gehienez, hamabi hilabete.
• 4. maila, epe ertainean beharrezkoa: urtebete baino gehiago itxaron dezake.
• 5. maila, mantentzea: eraikina honda ez dadin aldian behin egiten diren lanak, epe finkorik gabe.

Eusko Jaurlaritzaren ohiko galderen arabera, epea komunitateak txostena jasotzen duenean hasten da kontatzen, ez erregistroan inskribatzen denean. Obrak behin batean edo zatika egin daitezke, betiere bakoitza bere epearen barruan geratzen bada.

Jabetzak txostenaren kopia bat aurkeztu behar du udalean. Txostena egin zenetik sei hilabete baino gehiago igarotzen badira, udalak atzera bota dezake; beraz, ez da komeni tiradera batean uztea.

Zer obra ateratzen diren gehienetan

Eraikin bakoitza desberdina da, baina akats batzuk behin eta berriz agertzen dira txostenetan:

• Fatxada eta balkoiak: arrakalak, askatzen den estaldura edo adreilua, erlaitz hautsiak eta armadura herdoildua duten balkoi-ertzak; herdoilak hormigoia puztu eta jauzarazten du. Zati bat kalera eror daitekeenean, pertsonentzako arriskua dago, eta horrek maila altua eskatzen du.
• Estalkia: teila hautsiak edo mugituak, ura galtzen duten kanalak eta iragazgaiztea higatuta duten terrazak.
• Egitura: hormetako arrakalak, eta hezetasunak edo intsektuek kaltetutako egurrezko habeak eta forjatuak, indartu edo aldatu behar direnak.
• Ura eta hustubide komunak: ihesak dituzten jaitsiera-hodiak eta kolektoreak, hormak eta forjatuak bustitzen dituztenak.

Txostenak eraikinaren datuak ere jasotzen ditu, energia-eraginkortasunerako eta irisgarritasunerako. Komunitateak fatxada konponduko badu, une ona da kanpoko isolamendua aztertzeko, aldamioa muntatuta dagoela. SATE edo fatxada aireztatua gidan azaltzen dugu.

Nola antolatzen den komunitatea

Txostena eskuan dutela, hauek izan ohi dira urratsak:

1. Txostena banatzea. Lehendakariak edo finka-administratzaileak egiten du, bizilagun guztiek jakin dezaten zer konpondu behar den eta zer epetan.
2. Aurrekontuak partidaka eskatzea. Onena da partida bakoitza txosteneko akats bati dagokiola, bere neurketarekin eta prezioarekin. Horrela enpresak alderatu daitezke, eta ikusten da zer sartzen den epe bakoitzean.
3. Batzarra biltzea. Jabetza Horizontalaren Legearen arabera (10. artikulua), eraikina zaintzeko beharrezkoak diren obrak derrigorrezkoak dira, eta ez dute batzarraren aurretiazko erabakirik behar. Batzarrak erabakitzen duena da kostua jabeen artean nola banatzen den eta zer epetan ordaintzen den, eta bilera berean aukeratu ohi da aurrekontua. Gehiengoak eta banaketa Obrak bizilagun-komunitatean gidak azaltzen ditu.
4. Lizentzia eskatzea. Obrek udalaren baimena behar dute, eta aldamioak espaloia hartzen badu, bide publikoa okupatzeko baimena ere bai. Obra-baimenak Gipuzkoan gidak kontatzen du.
5. Teknikari bat izatea. Obrak gainbegiratzen dituenak sinatuko du amaieran zuzenketa-ziurtagiria; beraz, komeni da hasieratik izatea.

Epea laburra bada, ez dago ohiko batzarrari itxaron beharrik: lehendakariak batzarra dei dezake egoki iruditzen zaionean (lege bereko 16. artikulua).

Amaitzean: zuzenketa-ziurtagiria

Obrak egindakoan, gainbegiratu dituen teknikariak zuzenketa-ziurtagiria sinatzen du. Komunitateak udalean aurkezten du, gehienez hiru hilabeteko epean (dekretuaren 14. artikulua), eta udalak Euskadiko Eraikinen Ikuskapen Teknikoen Erregistroan inskribatzen du.

Gorde txostena, ziurtagiria eta obraren paperak: dekretuak gordetzeko eskatzen du, eta hurrengo EITa, hamar urte barru, horietatik abiatuko da.

Zer gertatzen den obrak egiten ez badira

Obrak ez egitea Etxebizitzari buruzko 3/2015 Legearen arau-haustea da: oso larria, berehalako edo oso premiazko mailakoak badira, eta larria, premiazkoak badira. Gainera, udalak kautelazko neurriak edo diziplina-neurriak har ditzake, edo obrak berak egin jabetzaren kontura; horri betearazpen subsidiarioa deritzo.

Obrarako laguntzak

Komunitateen obra batzuetarako Eusko Jaurlaritzaren laguntzak daude, eta udal batzuek ere badituzte bereak. Bakoitzak bere baldintzak ditu obraren, eraikinaren eta jabeen arabera; beraz, kasua ikusi gabe inork ezin dizu esan dagozkizun ala ez, ezta zenbatekoak izango liratekeen ere. Eusko Jaurlaritzarenak Etxebideren birgaitzerako laguntzen atarian daude. ZAZPI HARRIn zure obrarekin bat etor litezkeenei buruz orientatzen zaitugu. Komeni da obra hasi aurretik begiratzea.

Iturriak

• 117/2018 Dekretua, uztailaren 24koa, Euskal Autonomia Erkidegoko eraikinen ikuskapen teknikoari buruzkoa. Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria. 6., 8., 11., 12. eta 14. artikuluak.
• Eraikinen Ikuskapen Teknikoari buruzko ohiko galderak. Eusko Jaurlaritza, euskadi.eus.
• 49/1960 Legea, uztailaren 21ekoa, jabetza horizontalari buruzkoa, testu bategina (gaztelaniaz). Estatuko Aldizkari Ofiziala. 10. eta 16. artikuluak.
• Birgaitzeko laguntzak. Etxebide, Eusko Jaurlaritza.